"دفترچه بيمه درماني شهرداري كاركنان سازمان فرهنگي و هنري درست شد"، اين گزاره ساده چهل و هشت ساعت مرا با چالشی بي پايان درگير كرد،چالشي نا فرجام و دريافت حقيقتي تلخ كه زمانه  ما را،واقعيت ايراني بودن ما و شكافي كه بين كاركنان و مديران وجود دارد را به تمامي مكشوف مي كند. نوشتن براي من سخت نيست.اگر بخواهم عليه سازماني و يا مديري قلم بزنم موتورذهن بسرعت ماشين را به حركت در مي آورد و اراده با شكل و مضمون درگير نمي شود.در ايران سخت ترين و شايد ناممكن ترين کار نوشتن ازمديران و مهرتائيد گذاشن براقدامات درست شان است.  

آزادي بيش از هر چيزبه نفع حكومت تمام مي شود،در آزادي بين ستايش و انكار مرزي جز يافته هاي شخصي و حقیقت وجود ندارد.اما در فضاي محدود و بسته يك وبلاگ كوچك با منش انتقادي مي تواند موثرترازرسانه هاي بزرگ باشد و این اتفاق مبارکی نیست،در فضای نه چندان مطلوب وقتي بنا بر آن داری كه اقدام مسئولي را تائيد كني ويا ستايش گررفتاري باشي كه مي پنداري درست است با ماشيني روبرو مي شوي كه موتور ندارد.كلمات سترون مي شوند و بي خون.نه اينگونه ننويس بوي چاپلوسي مي دهد.زبان رارها نكن چون مي پندارند سهمي مي خواهي از كيك قدرت وثروت كه تنها در حواشی مناصب مي تواني به آنها دست بيابي.البته چاپلوسان همیشگی در این مورد مشکلی ندارند. 

مدام مي نويسي و حذف مي كني "هزاران انسان زماني كه دفترچه هاي بيمه درماني شان را بدست بگيرند ،دفترچه هايي با جلد سفيد شادماني را حس خواهند كرد كه مدتها از آنها دريغ شده بود. حس امنيتي كه در جانشان خواهند يافت آنها را شادمان خواهند كردو می تواند بهره وری را که لازمه تعالی هر سازمانی است برانگیزد" اين شروع خوبي نيست.چطور بايد نوشت تا مخاطب همه آن حسي كه اين كاركنان در پس كلنجارها،گفت و گوهاي بي پايان،نشست كارشناسي طولاني وهمراهي مديران ارشد شهرداري بدست آورنده اند در يابند.

"رجوع به كارشناسان و تن سپردن به گف و گو و به بحث هاي تخصصي اقدام كوچكي نيست ٬" ولي چطور بايد بنويسي كه نه خود مديران و نه مخاطب و نه همكاران دچار بد فهمي نشوند.پس به زبان عاطفي پناه مي بري تا تاثیر یک دفترچه را در زندگی فرو دستان نشان داده باشی و مي نويسي :"پدرم در آستانه مرگ ایستاده بود.کبدش پروتئین تولید نمی کرد.باید روزانه چهار سرم پروتئین به تن رنجورش تزریق می کردند تا از پا ... سرم گران بودند.هر سرم دوبرابر حقوق من بعنوان روزنامه نگار. نباید وا می دادم. باید هر جور شده این سرمها را تامین می کردم. حتی فرصت تلخ شدن نداشتم . به بهشت زهرا رفتم.برسر قبر مادرم گریستم که ده سال برای بیماریش از این دکتر به آن بیمارستان می رفتم و به چه زحمت داروی آرتوئید رماتیت اش - نمی دانم درست نوشتم یا غلط - را بدست بیاورم.ایام جنگ بود و کمبود همه چیز حس می شد. باید چه کنم مادر.

خواب بودم یا بیدار.مادرم گفت پسرم هزار دفعه بگو یا شافی ٬خدا کارت را درست می کند. مادر چقدر جوان شدی.خندید.خنده اش چون نسیم بود.سبکم می کرد.بوی گل یاس می داد.آقا خوابتان برده است. بیدار شدم.هوا داشت تاریک می شد.در مینی بوس با خود زمزمه می کردم خدایا به دادم برسد.یا شافی.یاشافی.چقدر خسته بودم.خسته فقر.خسته مرگ مادر.خسته ....به شهر رسیدم.به خانه.کسی گفت:ازبیمارستان زنگ زدند.نماندم در خانه.خود را به بیمارستان رساندم و سراسیمه بسراغ پرستار رفتم. گفتم چیزی شده گفت.نه.سرمها رسید.

با یکی از کارکنان بیمارستان در مدت بستری پدرم دوست شده بودم.عاشق سینما بودو پایه دوستی ما همین دوست داشتن شد.توانسته بود این سرمها را تهیه کند.وقتی دیدمش گفتم پولش چقدر می شود در جواب گفت:خیلی گران.گفتم چقدر.در جواب شنیدم برو برای سلامتی رزمندگان صلوات بفرست. مادر تو برای سلامتی شان صلوات بفرست.خود اهل جبهه بود.نمی دانم چرا وقتی یکی از مدیران میانی سازمان که می دانست چقدر دل نگران دفترچه همکارانم هستم زنگ زد و خبر داد دفترچه بیمه شهرداری درست شد. پلکهایم خیس شد.بدون اینکه بشنود باخود گفتم:یاشافی.مادر چقدر حرفت معجزه می کند.

هرگز دلم نخواسته مدیر شوم٬همیشه از اینکه میزی مرا از دیگران جدا کند وحشت زده ام. همیشه زبانم تلخ است با مدیران.ولی وقتی این دوست مدیر زنگ زد و گفت :دفتر چه درست شد.دلم می خواست من هم جز کسانی بودم که در این تصمیم گیری شرکت داشتند.حس کردم وقتی می توان گل لبخند را در لبها نشاند چقدر مدیر شدن خوب است.من آن روز دلم می خواستم شهردار بودم.رئیس سازمان٬قایم مقام رئیس. معاونت پشتیابی٬هماهنگی ٬مدیر رفاه و... ولی نیستم.مثل آنها دعای خیر هزاران نفر با صدور دفرچه همراهی نخواهد کرد با من. تنها یک کارشناس ساده ام و نمی توانم با تصمیمی که می گیرم.تاثیری که می گذارم دلی را شادکنم.تنها می توانم دعا کنم و یا شافی بگویم.خدایا هر کاری با خواست تو ممکن می شود.تویی که دلها را نرم می کنی. دوستی وقتی شادی مرا می بیند. می گوید تو که می توانی از بیمه دیگری استفاده کنی.همان مزایا را دارد. منتظر جواب من نمی ماند. می گوید تو در برابر بیماری دیگران حساسی.چطور بگویم وقتی بدانی عزیزت بیمار است و با داشتن امکانات شفا می یابد.ولی این امکانات از تو دریغ می شود. چه دهشتی در جانت می نشیند.همانطور زمانی که تو بیماری در جان خانواده ات قیامت می کند.

می گویم می خواهم از مدیران در وبلاگم تشکر کنم.با تعجب خیره به من نگاه می کند.تو و تشکر از مدیران.تازه  به یاد دوست و همکاری می افتم که از جان بیشتر دوستش دارم به دلیل شیمیایی شدن در جبهه ریه هایش مشکل دارد.مدام به او توصیح می کنم خود را به پزشک معرفی کن.می گوید بگذار دفتر چه درست شود. شاید اگر قالیباف و یا نوریان را ببینم که تا به حال هیچکدام را از نزدیک ندیدیم و تشکر ی بکنم ٬مثل دوستم در آن سالهادر جواب بگویند.تشکر لازم نیست تنها بگو برای سلامتی رزمندگان اسلام صلوات بفرست.چقدر آن روزها فاصله ها کم بود و دلها برای هم بیشتر می طپید.سخت است این نوشته را اینجا گذاشتن ولی به یاد شادی همکارانم می افتم این سختی را برای خودم حل و با خود زمزمه می کنم : یا شافی " نه اين زبان ناقص است . زباني محافظه كاران که با ترس به موضوع خود نزديك مي شود.ولی بهتر از سکو ت است.

در اوائل دولت خاتمي هيچ نخبه اي خود را از دولت جدا نمي دانست و به راحتي همه نويسندگان و حتي معترضان مي توانستند بدون پرده پوشي دفاع از دولت و حتي حاكميت را بر عهده بگيرند.جامعه داشت چند پاره گي اش را از دست مي داد ،ولي انحصار طلبي و تماميت خواهي اصلاح طلبان دولتي از يك سو و هجوم برنامه ريزي شده مخالفان اصلاحات از سوي ديگر اين دره پر شده را نه تنها به وضع سابق باز گرداند بلكه آنرا عميق تر ساخت و همين دره است كه دولت با وجود داشتن رسانه هاي قدرتمند و راديو و تليزيون احساس تنهايي مي كند و احمدي نژاد محبور مي شود حمله به مخالفان را هر روز غليظ تر كند چرا كه نخواست در نشستن بر بال آزادي و حمايت از فضاي چند صدايي حاميان واقعي و ماهر براي خود تدارك ببيند. کسانی که از دل از برنامه هایش حمایت کنند.درهمين فضا است كه قاليبافي با همه عملكرد مثبتش در صحنه افكار عمومي خود را دراندازه کاری کرده است مورد تائيد نمي بيند. بايد آزادي را ارج گذاشت كه همه از آن بهره مي برند.بيشتر از همه دولتمردان.به هر حال من با وجود همه حرفها خوشحالم و سپاسگذار همه آنهايي ام كه آب رفته را به جوي زندگي همكارانم بر گردانند.اميدوارم اين اقدام سر آغار پر شدن شكافي باشد كه مديران را از كاركنان جدا مي كند.باشد مثبت نوشتن را هم مثل انکار کردن آسان بيابيم .انکاری که حتی می تواند هزینه آفرین باشد باز راحت تر نوشته می شود  

باید پیش دانشگاهی باشی٬با فرمولهای ریاضی ٬شیمیایی و ...سرو کله بزنی٬کلی معلومات بدرد نخور را حفظ کنی و بعد از گذر از سد بلند کنکور همه یکجا دور بیاندازی و تو بمانی با روزهای برباد رفته و کلی افسردگی.این را یک پیش دانشگاهی به من می گوید و با خشم می پرسد چرا در باره همه چیز و همه کس دست به قلم می برید ولی انگشت اشاره ای به معضل کنکور نمی کنید.چرا نمی نویسید یک مافیای پیچیده این کابوس را دایمی می کند تا به سودهای هنگفتی تضمین شده برسد.مافیایی که حتی هیچکس از مافیای بودنش خبرندارد.

چاپ کتابهای تست و کمک آموزشی همان مرغ تخم طلایی است که همه سالها کلی تخم می گذارد. در حالی که جوانی و استعداد بسیاری را بر باد می رود.کتابهایی که به چاپ هزارمین می رسند بدون آنکه چیزی بیاموزاند وتنها حقه درست تست زدن بدون دانستن را یاد می دهند. حتی دبیرانی که در پیش دانشگاهی درس می دهند میلیاردر می شوند آنهم به قیمت خانه خرابی خانواده ها و بعد تو می مانی با چند مدرک در بغل و یافتن کلی پارتی برای یافتن شغلی که کفاف یک زندگی ساده را نمی دهد. در این میان هیچکس به سواد٬دانایی و مهارت فارغ التحصیلان نمی اندیشد.

دختران و پسران بدبخت اند. همه مرتب نصحیت شان می کنند که برای اینکه کسی شوی باید دکتری بگیری ٬ولی چه دکتری هایی که هیچ مهارتی ندارند جز یک مدرک . اگر قرار بود مدرک تخصص بیاورد الان باید ادارات و سازمان های ایرانی کلی بهتر اداره می شدند.در حالی که همه می دانیم سال به سال دریغ از پارسال.تب مدرک زدگی زندگی را بر همه جرام کرده است بدون آنکه نتیجه ای برای کسی داشته باشد.کسی که مدرک دکتری دارد و قادر نیست در رشته تخصصی اش یک کار معمولی انجام دهد.در همین رشته روزنامه نگاری چقدر استاد دانشگاه داریم که از انجام یک مصاحبه ساده و نوشتن یک گزارش درجه سوم عاجزند.

تا مافیای ناشناخته در پشت سد کنکور وجود دارند وضع همین است که می بینید.در این بازی همه بازنده اند٬چه خوشبخت هایی که با وجود هزاران سد و مانع و تبعیض ها به اسم سهیمه وارد دانشگاه می شوند و در رشته مورد علاقه شان درس می خوانند آنهم در دانشگاه معتبر دولتی و چه آنهایی که پشت کنکور می مانند و یادرشهرهای دور با خون دل والدین و پرداخت شهریه های نجومی به هر حال ادامه تحصیل می دهند. این مافیا آنقدر خوش شانس است که بدون پرداخت رشوه و ایجاد رعب همه را به سکوت واداشته است.صاحب این قلم به دلیل آنکه اطلاعی از کم و کیف مسئله ندارد و تنها راوی این حرفها است هیچ قضاوتی در این مورد نداردوتنها امیدوار است آنهایی که تخصصی و اطلاعی دارند با این نوشته در فضای مجازی سکوت را بشکنند و بنویسند آنچه تا کنون نوشته نشده است.   

حسن آقا یک روزنامه بده ٬"کیهان"یا "اطلاعات".هر کس یکی را انتخاب می کرد.من نوجوان همیشه کیهان را ترجیح می دادم.چرا نمی دانم.اگر پولی داشتم که اغلب نداشتم اولی را می خریدم ولی هر دو  را از پشت شانه های مردم می خواندم. آنها که در میدان بازار دوم نازی آبادازحسن آقاروزنامه می خریدند همانجا ایستاده و نشسته می خواندند و من از این فرصت استفاده می کردم تا غرق در جای پای حروف سربی شوم که در چاپخانه ها در تیراژانبوه چاپ می شدند.

وقتی عصر پانزده اردیبهشت سال ۶۰وارد افست کیهان شدم تا با لباس آبی کارگری کنم لذتی را حس کردم که تا کنون با من است.آنهایی که می خواندند نمی دانستند من هم سهمی در آنچه می خوانند دارم.دلم می خواست به حسن آقا خبر بدهم مردی که می گذاشت رایگان روزنامه ها را بخوانم تا شانه های مردم را رها کنم. وقتی اولین نوشته ام چاپ شد. بسراغش رفتم تا بگویم. ولی مرگ برد او را و در زنده بودن ندانست که در کیهان یعنی همان روزنامه ای که سخت دوستش داشتم یکی از اعضای تحریریه شدم.٬

ظهر روز چهارشنبه وقتی برای اولین بار وارد تحریریه اطلاعات شدم یاد حسن آقای روزنامه فروش تمام قد ایستاد جلوی من.نگهبان وقتی نامم را پرسید و به صادقی معاون سردبیر خبر داد تا مجوز ورودم را دریافت کنم نگین حسینی را دیدم که داشت می رفت تا به دانشجویانش درس بدهد اگر تند تند سلام و علیکی نمی کرد و می ایستادُحتما از او می خواستم به دانشجویانش از حسن آقا روزنامه فروش بگوید. از عشقی که نوجوانی را از پشت شانه های مردم روزنامه نگار کرد. ولی او نیایستاد و حرف من مانددر گلویم.

بغضی تمام سینه ام را فشارد.نوجوانی ام آمد جلوی رویم و گفت این هم اطلاعات٬روزنامه اطلاعات٬چقدر اسماعلیی سر دبیر ٬نفیسی٬ صادقی و کلی نام دیگر مهربانی کردند با روزنامه نگاری که روزگاری در روزنامه رقیب شان همکاری داشت. بغضی سینه ام را می فشارد. نوجوان ذهن من به یاد نامهایی می افتد که اسطوره بودند. تحمل تحریریه را ندارم.تحمل خاطراتی را ندارم که تمام زندگی ام را از زخم و درد انباشته اند.کیهان٬کیهان هوایی ٬همشهری ٬ ایران و.... سالهایی که رفتند.عاشقانه نوشتی. عاشقانه روزنامه نگاری کردی.دوستان می پرسند چه می کنی ٬هیچ یک کارمندی ساده ...

با نفیسی و صادقی به انجمن صنفی می رویم تا یاد دریایی را زنده کنیم. گوران و حیدری که حرف می زنند.ازروزهای سیاه روزنامه نگاران می گویند٬از جفایی که بر آنها رفته است ٬وقتی حیدری می گوید دیگر به کسی سفارش نمی کنم روزنامه نگار شود. طاقت این حرفها را ندارم.از انحمن می گریزم.با پلکهای خیس.اگر حسینی می ایستاد و با من سخن می گفت حتما می گفتم به دانشجویانش بگوید مردی که سالها روزنامه نگاری کرد همیشه در دل نوجوان دلش را دعوا می کند چرا عاشق روزنامه بود. چرا دیوانه روزنامه نگاری شد.همیشه به او می گویم کاش این حرفه را انتخاب نمی کردم. اگر تمام دنیا را به من بدهند دیگر به تحریریه بر نمی گردم. حرفه ای که یک جرم است و باید تاوانش را پس بدهدی. 

اگر نگین حسینی می ایستاد و با من هم سخن می شد می گفتم برای دانشجویان از عشقی بگوید که تبدیل به دلزدگی شد.یک دلزدگی بی پایان.اما او رفت و حرفم در سینه ماند.خوب شد رفت.به دوستانم هیچ نگفتم.مهربانی شان را نباید با تلخی جواب می دادم.اگر حسن آقا زنده بود حتما حرفهای مرا می شنید.می ایستاد و می شنید و می گفت نان ما از روزنامه فروشی در می آید.اگر مطبوعاتی ها نباشند و ننویسند با نوجوانان عاشق چه باید بکنم .راست می گوید.باید بگذاریم همه استادان به شاگردانشان از لید بگویند و تیتر. از بی طرفی و کرشمه های زبان. اما چه کسی لیدی برای روزنامه نگاران خواهد نوشت.آنها تنها با مرگشان تیتر کوچکی در صفحه اول می شوند.تنها بایداز فرمولها گفت٬از بی طرفی روزنامه نگار گفت.لعنت به فرمولها ٬لعنت به بی طرفی ٬لعنت به عاشقی.اما نه!روزنامه در خون من است.اشکهایم حرف نوجوانی من است و دلزدگی حرف موهای سفیدم .

وقتی نگین حسینی مرا دید گفت چقدر پیر شدی.باید می گفتم حالا می فهمی چرا تلخ می نویسم.از انجمن که می گریزم زیر لب زمزمه می کنم پیر شدم.پیر تو ای "نوجوانی" ٬پیر تو "روزنامه نگاری".چاوشی در من می خواند: رفیق من سنگ صبور غمهام /به دیدنم بیا که خیلی تنهام /هیشکی نمی فهمه چه حالی دارم/چه دنیای رو به زوالی دارم /مجنونم و دلزده از لیلی ها/ خیلی دلم گرفته از خیلی ها / نمونده از جوونی ها نشونی / پیر شدم پیر تو ای جوونی.... 

سفره تورم پهن شده است و همه کنار آن گوش تا گوش نشسته اند.عده ای بالای سفره به ثروت های هنگفتی می اندیشند که بدون آنکه بخواهند به آن دست یافته اند و گروهی دیگر با عسرت به همان دیروزی نگاه می کنند که کلی از آن گله و شکایت داشتند و انتظار معجزه ای را می کشیدند که وضع را بهتر کند.امروز همه بی صبرانه منتظرند ببینند غول تورم تا کجا پیش خواهد رفت و تا کجا می تواند پیش برود که زندگی جمعی از هم نگسلد.

بحران تورم حاصل نا کارآمدی است ولی در چرخه مرگباری که بر می انگیزدخود ناکارآمدی را تشدید می کند و این نا کارایی سیل وار تورم را بر می انگیزد تا ته مانده زندگی اکثریت مردم را ببلعد.هیچ گروهی مثل کارگران٬کارمندان و در یک کلام حقوق بگیران تازیانه تورم را بر گوشت و پوست خود احساس نمی کنند. اما این حقوق بگیران درست همانهایی اند که باید با افزایش بهره وری شان و تصمیم گیری درست بحران پیش رو را آرام کنند.ولی وقتی حداقل زندگی از آنها دریغ می شود چطور می توان انتظار داشت دستور العمل ها و بخشنامه ها را اجرا کنند.با افزایش تورم شاهد آن خواهیم بود که سلسله مراتب اداری  نا خواسته فرو ریزد و همان خدمات حداقلی هم دیگر به شهروندان ارائه نشود.

روزی که احمد نژاد و دوستانشان بازی انتخابات را بردند.دقیقا فردای مرحله دوم انتخابات ریاست جمهوری صاحب این قلم در روزنامه همبستگی یادداشتی قلمی کرد ودر آن هشدار داد بدون کمک نخبگان می توان رییس جمهوری شد ولی بدون همراهی آنها نمی تواند کشور را اداره کرد.درآن زمان حس می کردم بعد از مدت کوتاهی که دوستان بر مسند ها نشستند در خواهند یافت اداره امور آسان نیست و مثل همه انتخابات شعارهایشان را تعدیل خواهند کرد و به تکنوکراتها حداقل میدان را خواهند داد تا تصمیمات را عقلانی تر و کارشناسی تر کنند.این پیش بینی در عمل اتفاق نیفتد و در عوض جوانان نورسیده که نه تجربه داشتند و نه علم ناگهان خود را نخبگانی یافتند که می توانند با یک اشاره علم و خرد را خرد و خمیر کنند و راه های تازه ای به روی بشریت بگشایند.تجربه نشان داده است می توان از رویا لذت بردت ولی با آن نمی توان زندگی کرد.

دولت احمدی نژاد همچنان با رویاهایش زندگی می کند و واقعیت ملموس را نه تنها نمی بیند بلکه با تجربه ترین نیروهایش را از اطراف خود می راند.دولتمردان حس می کنند در یک جشن مداوم قرار دارند و به این دلیل همچنان به بذله گویی و متلک پراکندگی به مخالفان و موافقان عاقل تر ادامه می دهند. گویی آنها در جهان دیگر زندگی می کنند ولی مشخص نیست چرا جناح اصول گرا سرنوشت یک نظام را خرج رویا پردازی کسانی می کند که نمی خواهند تلخی واقعیت را ببینند و راه عوض کنند و همچنان به رویا پردازی ادامه می دهند.رویایی که جز کابوس حاصلی نخواهد داشت.تورم مثل تیزاب سلطانی می ماند که همه چیز را حل می کند .این تورم  از حد خاصی بگذارد خشمی را بر می انگیزد که هیچ دست توانمندی نمی تواند جلوی آن سد بگذرد.

متاسفانه رها شدگی تورم در شرایطی رخ می دهد که انتخابات ریاست جمهوری پیش رو است و همه جناح ها مشغول چرخیدن دور صند لی ریاست جمهوری اند تا در فرصت مناسب به ضرر رقبا در این صندلی بنشینند. ولی تورم اگر به همین گونه پیش برود و با کمبود آب و برق و کاهش خدمات درمانی همراه شود دولتمردان عزیز روزی چشم باز خواهید کرد و می بینید چرخیدن دوره صندلی ریاست جمهوری بیشتر به رقص مرگ می ماند تا تصاحب بخشی از قدرت.برای خودتان هم شده تا دیر نشده از خواب بر خیزید و با آشتی با نخبگان ضریب رشد تورم را لااقل ثابت نگاه دارید.فشار رااز گرده مردم بر دارید تا بعد به بازی بپردازید که بازی مردم نیست.اجازه ندهید روزی نا خواسته با خود زمزمه کنید چقدر زود دیر شد و در آن روزدست تان بجایی نرسد. 

دارم از دیدن دوستان به خانه می آیم .آخر شب است. ماشین در بس می گیرم تا زودتر به خانه برسم. سر صحبت باز می شود.می گوید کار من مسافر کشی نبود.سالها در روزنامه های اقتصادی خبرنگاری می کردم. ولی روزنامه ها یا بسته شدند و یا تبدیل به تجارتخانه.باید آگهی بگیر می شدی به اسم روزنامه نگار تا بمانی.

می گوید من آدم سیاسی نیستم ولی خبرنگاری را دوست دارم.ولی ناامنی شغلی و پایبندی به صداقت شغلی باعث شد قید روزنامه نگاری را بزنم. صبح ها ویزیتوری بکنم و عصرها مسافر کشی.تلخ است از شغلی که رها کرده و به شغلی که پناه برده است.سعی می کنم آرامش کنم .می گویم کسی که برای یک لقمه نان تن به کار شرافتمند می دهد قهرمان است.تو خبرنگاری چه در مطبوعات باشی و چه به ناچار نباشی

ناباورانه به حرفهایم گوش می کند. می گوید شما نمی دانید روزنامه نگاری اگر سالم باشد و اگر حداقل امنیت شغلی همراهش باشد چه لذتی دارد.به ناچار از خودم می گویم و باور می کند این لذت را من هم چشیده ام ولی لذت ایستادگی دررعایت موازین حرفه ای و تن ندادن به آنچه مطلوب نمی دانی تجربه ای است که آدمی را از دیگران متفاوت می کند. به مقصد می رسم. به زور کرایه را می دهم. کمی آرامتر می یابمش. به شوخی می گوید شوفر روزنامه نگار.فرصت نمی کنم جوابی بدهم.به خانه می رسم به او می اندیشم و به خود و به پرسش هایی که به جوابی نمی رسند . 

خبرگزاری شهر بخاطرمشکل نداشتن مجوز سال که نو شد خاموش شد.می گویند شاید با گرفتن مجوز این مشکل بر طرف شود. باید کارهای اداری لازم انجام شود ولی تا آن زمان - دیر یا زود - تکلیف کارکنان چه خواهد شد٬ هنوز اطلاعی در دست ندارم. ولی این را می دانم دیگر این خبرگزاری به روز نمی شود و این خاموشی برای من که در راه اندازی آن سهم داشتم چقدر تلخ است.خبرگزاری خاموش را اینجا ببینید.

تلخ ننویس....چشم....چشم می گردانم دوروبرم ....شاید سوژه ای شادی بیابم...یک خبر خوب...یک اتفاق جالب...نه نمی یابم.... شاید حس من مشکل دارد.... شاید من نمی بینم زیبایی ها را...شاید انزوا مرا بدبین کرده است...ولی وقتی کنار دوست جوانی می نشینی ...وقتی می دانی پر استعداد است....می گوید نوشتن بی فایده است...زندگی خرج دارد...کسی برای نوشتن تره خورد نمی کند...وقتی چند دوست را دعوت می کنی به خانه....دوستانی که از جان بیشتر دوست داری...می گویند باید رفت....وقتی کسی می گوید بمانی دست آخر می شویم تو...تازه اگر بشویم...نمی گوید....ولی من می شنوم یعنی هیچ... چطور تلخ ننوبسم ...وقتی پیشکسوتان را می بینم....می گویند داریم می رویم...می پرسم کجا...می گویند:به  یک متر جا دربهشت زهرا...خاطرات از دست رفته...همه جا ناامیدی ...طرح های ناتمام ...تاریخ بی تاریخ...می گویم بنویسید خاطراتان را...می گویند چه فایده از نوشتن.... نه نمی خواهم تلخ بنویسم... به آنها که احترام می گذارم قول داده ام تلخ ننویسم...واقعیت اما سفارش شاد نوشتن نمی دهد...شادی اما هست....بودن دوستن ...دوستانی که صرف بودنشان سخاوت است...فرهنگ معیوبی که هر ارتباطی را در پیچ و خمش....در هراس هایش ...در بی اعتمادی بی دلیل و با دلیل....در... غیر ممکن می کند...گاهی فکر می کنی اگر کسی را نبینی...اگر صدایی را نشنوی...اگر کار مشترک را نپذیری .... دوستان دوست می مانند... دوستانی که تنها بهانه بودند... کسی به من کمک کند...با دادن یک سوژه شاد... یک هدیه.... یا نباید ننوشت... و یا تلخی ترا می نویسد... کدام یک ننوشتن و یا تلخ نوشتن... دوست داشتن ... تنها همین مانده است. ...دوست داشتن به اضافه تنهایی...من بسته این سرزمین ام...بسته کوچه هایش ...آدمهایش ...امروزش ...فردایش ...تلخ نباید نوشت...می توان ننوشت...اما بدون نوشتن منفجر می شوم...می میرم...همین  

دارم این جمله ها را می نویسم سید امیر حسین میر حسینی وارد می شود....شاعری با چشمانی سبز...و حس همیشه لطیف ...شاد می شوم . اما وقتی او هم می خواند. می بینم چقدر هم حسیم... بخوانید:از این دل بی قرار هم خسته شدم/از دلبری نگار هم خسته شدم /تکرار غریبست شروع هر سال/چه زود از این بهار هم خسته شدم/...گفتن کمی سفر کمی گم گشتن /از رفتن و از فرار هم خسته شده ام ... +         

متن نامه سینما گران را اینجا بخوانید. روزنامه نگاران مشغول جمع آوری نامه ای در این موردند. گفتنی است انجمن منتقدین قبلا با انتشار نامه ای خواهان باز گشایی مجله شد

                                                                                                 پیش کش به همه عاشقان موسفید کرده 

صد متردورترازروزنامه ايران چند نفر در يك كافه اي نشسته اند .

مي خندند ،گپ مي زنند ،تند تند از خاطراتشان مي گويند.

لذتي عاشقانه را تجربه مي كنند.

پنجاه سا ل عاشقي را چطور مي توان در چند جمله گنجاند .

اما اگر مخاطب عاشق باشد.اگر خود با معشوق در آميخته باشد.نازش را كشيده باشد.زخمهايش را خورده باشد با يك اشاره جانش آتش مي گيرد.

حس مي كند با معنا زندگي كرده است.حال كه معشوق ازآغوش اش گريخته است و به آغوش بيگانه اي پناه برده است ،هنوزهمچنان دوستش دارد.مي داند آتش اين عشق سرد نمي شود حتي باخيانت.

مرد حرف مي زند.با شور،با دلدادگي.ازاين و آن،از زمان از دست رفته

يك عصر متفاوت.همراه با سوگواري ،قهوه،بوسه براين صورت و يا برآن صورت

همه مو سفيد كرده اند.هزاران سال تجربه براي يك رفيق يكجا جمع شده اند.من هاي خسته،من هاي تنها،در يك عصر تلخ ما مي شوند.

با يك چشم مي خندند و با يك چشم مي گيرند.

مرگ تنها پناهگاهي است كه آدمها را با هم جمع مي كند

عشق و عاشقي

خيانت و وفا

دريايي با مرگش روزنامه نگاران را ميان سال و پا به سن گذشته را يكي مي كند

همه را مي بيني

نام كدام را بنويسي

همه را بايد بنويسي

نبايد يكي جا بيفتد.

ننویس تا نامی جا نیفتد

همه را در آغوشي مي كشي

همه را مي بوسي

استاد ما بر شانه هاي شما ايستاده ايم

بر شانه هاي تواناي شما

برشانه هاي عاشق تان

از كدام شان بنويسي

تك تك شان را دوست داري

سخت دوست داري

آنهايي كه به تو آموخته اند

آنهايي كه با تو ازديروز به امروز آمده اند

همه خسته اند و عاشق

با الهامي،امين زاده به كافه اي مي روي نزديك ايران

ايران ما

ايران شما

ايران همه

ايران بخوان

حسين الهامي از روزهاي پايه گذاري ايران می گوید

از پنجاه سال روزنامه نگاري

حسين سردبير

از شاملو

از بهنود

صف سري و سرهنگي هستند

قهوه اي مي خوريم

الهامي چقدر جوان است و عاشق

با قلب پرجراحت اش

امين زاده هست با عصايش

بيژن با مهرباني اش

سرهنگي با خاطرات مشترگ

ديروز،امروز و فردا

خاطرات ممنوع

حقيقتي كه نبايد گفته شود

روزنامه نگاراني منزوي وتنها

عاشق هايي كه زخم دوري از مغشوق را تاب مي آورند

معشوق همان روزنامه نگاريست

پنجاه سال تلاش در چند جمله

چقدر الهامی جوان است و عاشق

عشق نمي گذارد پير شود

از گذشته من مي گويد

چقدر دورند اين خاطرات

چقدر زود پير شديم و تنها

ايران چند قدمي ماست

جان براي باليدنش گذشتيم

اما مارا باز نمي شناسد

مثل كيهان

مثل همشهري و..

اما دوستان به ياد دارند

چقدر مهرباني مي كنند

سرهنگي ترا به خانه مي رساند

به خانه مي رسي

مي خندي

مي گريي

براي دوستاني كه در غربت پير مي شوند

و تنها درمرگ به يادشان مي آورند

پاياني غم انگيز

اين گزارش را شاد بخوانيد

عاشق حتي دردوري از معشوق عشق را فراموش نمي كند

موسفيد كرديم عاشقانه

پشيمان نيستيم

ديروز را ما ساختيم

خوب و بدش از ما بود

اين نوشته عاشقانه را خودتان تمام كنيد

هر جور كه دوست داريد

اي خدا مرگ را از اين قبيله دور كن

و معشوق تحريريه را به آغوش شان باز گرداند.

                                                      آمين     

مدیر مسئول و سر دبیر روزنامه تهران امروز از این روزنامه خدا حافظی کردند.بر اساس اطلاعات بدست آمده دکتر احمد توکلی پیش از عید با برگزاری مراسمی باتحریریه خداحافظی کرد و بعد از مدتی پرویزاسماعیلی در این خدا حافظی به وی پیوست. بعضی گفته هاحکایت از آن دارد ذاکری که مدتی در قوه قضایی فعالیت داشت سرپرستی این روزنامه را بر عهده خواهد گرفت.

نامه ات را در دفاع از مجله دنیای تصویر و هفت در روزنامه اعتماد ملی خواندم.نامه ای در دفاع از حق آزادی بیان در تمام اشکال آن.دفاع از همه آنهایی که خلق می کنند٬چه فیلم بسازند و چه بنویسند و چه دغدغه سعادت بشری را داشته باشد.کسانی آزادی را محدود می کنند و کسانی در برابر این محدویت سکوت می کنند.شاید هم در خفا لبخندی بزنند و با خود زمزمه کنند یک رقیب کمتر٬آنها نمی دانند ماشین حذف یکجا نمی ایستد٬اگر من و تو جلوی آنرا به خاطر ضعف و تنهایی نتوانیم بگیریم فردا غیر سیاسی ترین و غیر موثرترین آثار هنری و فرهنگی حذف می شوند.پشت سرمان را که نگاه کنیم حقیقت خود را به تمامی نشان می دهد. 

حذف یک اتفاق اداری است و عده ای در باره آن وظیفه ای بر عهده دارند.آنها با خود نخواهند گفت حال که تاثیر گذاران و آنهایی که نمی توانند چون مرده بی تفاوت باشند کنار گذاشته شده اند پس ما می توانیم دفتر خود را ببندیم و برویم پی کار دیگری. آنها در هر اثر ساده می توانند معمای پیچیده بیابند. یکی را به بهانه زرد بودن ببندند و دیگری را به دلیل خوش تیپی ممنوع از کار کنند.این ماشین کار می کند.ماشین که ترمز نداشته باشد و کسی نباشد که پای در ترمزبگذارد و به آهستگی بر آن بکوبد پیش می رود و با سرعت نور به جلو می تازد.

روزی روزنامه گزارش روز را بستند و دوست بزرگوار من مهاجرانی و تیمش گفتند تن می دهیم گزارش روز را ببندند تا طوس بماند.در کار اول شان موفق شدند و لی دومی نماند.نمی توانست بماند.روزی که مرا از روزنامه ایران و هزار جای دیگر حذف کردند.می دانستم نوبت به حذف کنندگان هم می رسد که رسید ولی کجا می توانستم این را ثابت کنم. فیلم های ترا هم حذف کردند هیچکس لب نجنباند.گفتند به ما که نوبت نمی رسد."آفساید " را که حذف کردند حکم حذف علی سنتوری صادر شد اگر چه هنوز ساخته هم نشده بود.اگرآن روز دوستان سکوت کردند٬امروز هم این سکوت ادامه دارد.همین سکوت است که جریان حذف را فربه می کند.ماشینی که روزگاری به حذف کنندگان امروز هم رحم نخواهد کرد.مهم آدمها در اینجا و آنجا نیستند.مهم جریان حذف است که تنها از خود تغذیه می کند و به پیش می برد. خانه سینما آنقدر جشن است که وقت پرداختن به کارهای جزیی را ندارد.

امروز "دنیای تصویر" و "هفت " را حذف می کنند فردا نوبت مجله "..."و "..."خواهد شد٬چون روزی که مجله های سینمایی و غیر سینمایی دیگر حذف شدند هیچکس هیچ نگفت.کجا هستند "دنیای سخن"٬"آدینه" ٬"جامعه سالم "٬"کیان" ٬"ایران فردا" ٬"زنان " و.... باز هم اگر هیچ نگوئیم این روایت تلخ ادامه خواهد یافت.من امید به شکستن این سکوت لعنتی نداریم.چون انفعال در جان و خون ما تنیده شده است که هیچ اتفاقی ما را به فاعلیت نمی کشاند.ما با سکوتمان به حذف کنندگان هم جفا می کنیم٬چون در جاده بی مانع آنچنان جلو می تازند که روزی به یک سد فولادی بخورند که ماشین حذف خرد شود٬متلاشی شود.تاریخ را بخوانیم منطق این سرنوشت را خواهیم یافت.مگر پیش از انقلاب با یک فرمان بالای چهار نشریه را نبستند.چه شد نتیجه. همه می دانیم و از یاد می بریم.

هگل می گوید از تاریخ می آموزیم که از تاریخ نمی توانیم بیاموزیم.آنهایی که سکوت نمی  کنند در حق همه مروت می کنند چون فردا را به خوبی می بینند و می هراسند ولی در حق خود ناجوانمردی.چرا که  با گفتن دوستان را از خود می هراسانند و در بسیاری از مجلات و روزنامه ها به روی شان بسته می شود. ولی دوست بزرگوار من باید گفت.لااقل برای فردایی که از امروز حساب کشی می کننددر یابند کسانی بودند که واقعیت را می دیدند ولی هیچکس صدایشان را نشیند.روزگار غریبی است در اینجا هنرمند و روزنامه نگار را در مضیقه می گذارند و در آنسوی مرزها روزنامه نگاران نه چندان کارآمد را با حقوق گزاف در رادیو ها و شبکه های تلویزیونی استخدام می کنند تا زمینه فرو پاشی این مرز و بوم را فراهم کنند. آیا این حذف و آن جذب یک وظیفه مشخص را با دوروش متفاوت انجام نمی دهند .

در اینجاست که ما باید با وجود همه مخاطرات بخاطر میهن و مردم و حتی به سود حذف کنندگان دیوار بلند سکوت را بشکنیم و بر این نکته انگشت بگذاریم آن که در اثر هنریش هشدار می دهد.با قلمش از واقعیت سخن می گوید این فرصت را به تصمیم گیران می دهد تا روند را اصلاح و طرح ماندگاریشان را تضمین کنند. آنها می دانند سکوت هیولایی است که به مرور فربه می شود و وقتی در روشنایی نور قرار می گیرد هیچکس توان ایستادن جلوی آنرا ندارد.دوست من همیشه ترا در صحنه یافتم و این ایستادگی است که ترا در صعنت فیلمسازی متمایز می کند و احترام مرا به تمامی بر می انگیزد.        

می خواهید مشهور شوید٬دنبال ثروت باد آورده اید.بر آنید سری تو سر ها در آورید٬کافیست چند فرمول طلایی را رعایت کنید و گوش تان را به روی پند و اندرزها ببنید و کاری به نصحیت های کهنه شد نداشته باشیده٬که گفته است رهرو آنست که آهسته و پیوسته برود.یا دورغگویی و چاپلوسی و ریا کاری اعمال اعمال زشتی اند.نمی توان یکشبه به جایی رسید. خیلی ها یکشبه به هزار جا رسیدند و آبی هم از آب هم تکان نخورد.صعنت شریف بساز و بفروشی همان فرمول طلایی است که باید یاد بگیرید.

بساز و بفروشی در ساختمان سازی زیاد هم آسان نیست.گذشتن از هفت خان شهرداری و سر وکله زدن با عمله و بنا و هزار فروشنده کلی تخصص و حوصله می خواهد.درست است آدم را در مدت کوتاهی میلیاردر می کند ولی کلی هم پدر آدم را در می آورد.ولی این حرفه در جاهای دیگر آسانتر از نفس کشیدن است.می خواهید سیاستمدار و مدیر و پولدار شوید کافیست بدانید باد در آستین کدام جناح و حزب می پیچد.باهر ترفند ممکن وارد این گروه و دسته شوید.کاس داغ تر آش شوید.اگر اصلاح طلب می شوید آنچنان رادیکال شوید که چشم همه از تعجب گشاده شود .اگر اصول گرا می شوید آنچنان تند و تیز شوید خوانان مرگ همه مخالفان باشید و سفت و سخت بگوئید به سوا کردن هم اعتقاد ندارید.همه را از دم تیغ بگذرانید.هرگز در سخت گیری کوتاه نیا.

گیریم وارد حزب و گروهی شدید .این گروه با عملکرد خودش و یا شما شکست خورد دو راه پیش رو دارید اول آنکه بروید خارج کشور ٬بعد از آنکه کلی از مزایای دولتی بودن بهره برده اید٬کراوت ببندید و بعنوان متخصص و صاحب نظر از هوش و درایت و رفتارمقدس نظامیان امریکایی ستایش کنید که هیچ کارشناس روابط عمومی سی آی ای و پنتاگون و...به گرد پایتان نرسد.اصلا فتوای کارشناسانه بدهید که حمله به میهن تان و کشتارهم مهین نان سابق تان حلال شرعی شود.تازه زیرکانانه این کاررا به اسم دمکراسی خواهی و حقوق بشر انجام دهید و کاری نداشته باشید به اینکه دفاع ار نظامیان متجاوز حتی برای نومحافظه کاران امریکایی آسان نیست و سناتورهای امریکایی برای رای آوردن راست و دروغ این نظامیان را به چالش می گیرند.راه دیگر آنست که با خبرگزاری های اصول گرا مصاحبه کنید و از تند روی اصلاح طلبان تا آنجایی که می توانید فریاد تان به آسمان برود. اگر با این کار وارد جناج برنده نمی شوید لااقل در حاشیه فدرت می توانید از آنچه از اصلاح طلبی تان با خیال آسوده بهره ببرید.

می گویند ادب را از کی آموختی در جواب می شنوند از بی ادب.شما هم موفقیت را از کی می آموزید در پاسخ بگوئید از ناموفق ها.یعنی از کسانی که وقتی که اصول گریان در قدرتند لب تیز انتقاد را بر روی آنها می گیرند.اصلاح طلبان دولت و مجلس را بدست می آورند. در اوج قدرت شان از پیامد رفتارشان می نویسند و از روزنامه ای که سالها برایش تلاش کرده اند به راحتی آب خوردن اخراج می شوید و زمانی که تب تند مهاحرت رواج می گیرد لب به شکایت می گشایند رواج مردم سالاری کجا و باند حاکم بر امریکا کجا.ولی در جواب بصورت شهودی از بساز و بفروش هامی شنو ند حرف مفت را نباید مفت زد.این بازندگان ابدی حرف خود را می زنند و کاری به پیامد آن ندارند.با این بی ملاحظگی از همه جا یکجا طرد می شوند.پس باید از این شکست خوردگان عبرت گرفت و به صف شریف بساز و بفروش های سیاسی پیوستو همه حرفهای تند و تیز زد و همه در کمال آرامش از همه مزایای زندگی بهره برد و کاری به وجدان و سلامت روان نداشت.این بحث را در مورد بساز و بفروش های روزنامه نگار٬سازمانی و حتی وبلاگ نویسی پی خواهم گرفت.

                             به احترام همه موسفيد كرده هاي روزنامه اطلاعات كه رسم رفاقت را فراموش نكره ا ند     

بهشت زهرا برای بسیاری ایستگاه آخر است. پایان همه قیل و قال های زندگی.اما وقتی از بهشت زهرا به شهر باز می گردیم ایستگاه خلوت و آرامی است برای مسافر مترو.امروز وقتی از مراسم تشیع جنازه احمد دریایی و دیدار از مزارپدر و مادرم باز می گردم.صدای خنده و شوخی فضای مترو را پركرده است.جوانان طلبه به همراه روحاني پيش كسوت از حرم امام به ديدن موزه عبرت مي روند.جواناني كه هر كدام يك چفيه بر گردن دارند.

يكي از آنها داد مي زند براي سلامت آقاي راننده صلوات،بقيه با خنده صلوات مي فرستند.دو و سه حوان كه تيپ رپ زده اند بناي شوخي را با اين طلبه ها مي گذارند.يكي يكي با همه شان دست مي دهند. طلبه هاي جوان هم در اين شوخي و گاهي هم زورآزمايي در فشاردادن دست كم نمي آورند. فضا شاد و مفرح است. جوانان رپ كه پياده مي شوند با صميم دل از آنها خدا حافظي مي كنند.همر اه اين شوخي صداي فرستادن صلوات به گوش مي رسد. دهن مرا مي برد به روزهاي انقلاب

من كه از مرگ يك همكار مطبوعاتي تلخم نا خواسته سر صحبت را با اين جوانان طلبه باز مي كنم و به آنها مي گويم اگر هميشه با مردم اينگونه برخورد كنيد در جذب جوانان موفق خواهيد شد. چهره عبوس و طرد كننده نتيجه معكوس مي دهد. يك روحاني مي گويد در يك كلام بگوئيد اخلاق محمدي داشته باشيم.اين دستور دين است. شادي .... صداي خنده ...مدتهاست تنهايم گذاشته اند. نگين حسيني همكارم از تلخ نويسي من كلافه است با صراحت به من مي گويد چشم زيبا بين خود را از دست داده اي.بسياري از نوشته هايت تاثير مي گيرند و يك جمله تو مي تواند سرنوشت كسي را تغيير دهد.نگذار آنها اميدشان را از دست بدهند. در عتاب اش يك نوع مهرباني است كه مجابم مي كند.مي خواهم بگويم من تلخ نمي نويسم ٬تلخي مرا مي نويسد. ولي نمي گويم

ديدن پيشكسوتاني كه در روزنامه اطلاعات و همشهري و برخي هم سن و سال ها در اين تشيع جنازه آرامم مي كند.ما بر دوش آنها جهان را ديديم و كار آموختيم.ذهن مي رود سمت نامهايي كه سالها با دريايي همكار بودند و در اين تشيع جنازه نيستند.فوري اين فكر را حذف مي كنم و به نامهايي مي انديشم كه آمده اند. هر كدام يك كتاب نانوشته اند.يك روايت بزرگ در جهان روزنامه نگاري.خاطراتي كه از دست مي رود.اگر نمي ترسيدم نامي را جابياندازم با نوشتن اسم هايشان مي دانستيد چه سهمي در اعتلاي اين حرفه داريد. خوشحالم كه روزنامه اطلاعات پناهگاه آنهاست.

دوست خوبم خال كه با حضور در مديريت بهشت زهرا هميشه گره كار روزنامه نگار ان و هنرمندان در مر اسم تشيع جنازه ها را باز مي كند و خود درس ارتباطات مي دهد.رفاقت مي كند مرا تا قبر پدرو مادرم مي رساند.من هم فاتحه اي بر سر قبر پدرش مي خوانم وفاتحه اي براي بورقاني ،قاسمي و دكتر سليمي رئيس سابق دانشگاه امير كبير.مرگ آدمها را به هم نزديك مي كند.كينه ها را مي شويد.تشيع جنازه اي آرام و كوچك را تجربه مي كنم. هيچكس براي خودنمايي نيامده بود. هر كس سوار بر بال دلش نيم روز پنجشنبه اش را براي يك همكار گذاشته بود.وقتي به خانه مي رسم حس مي كنم حالم خوب است . رفاقت و دوست داشتن جاي هيچ چيز را نمي گيرد. 

روزنامه نگاری حرفه ای فریب دهنده است.بسیاری را دچار توهم می کند.در کشور مااین شغل لعنتی در روزنامه نگار حسی از توهم  ایجاد می کند که نام آشناست و بسیاری می شناسند او را.اما کافیست مدتی نباشی.نامت غیب شود از صفحات روزنامه ها تا از یاد بروی.تنها خودت بمانی و خاطراتی که باید هر جا می نشینی تعریف کنی تا همه بدانند چه کرده ای. لااقل خودت به یاد بیاوری چه کرده ای.هر چند می دانی هیچکس گوش نمی کند و اگر بشنوند زیر لب نجوا می کنند چقدر از خودش تعریف می کند.

دریایی سالها در مطبوعات خوب و بد تلاش کرده است.در رادیو در باره ورزش سخن گفته است.در این مدت صدها همکار داشته است. چرا خبرگزاری های داخلی و همکاران قدیمی اش سکوت کرده اند. هیچ نمی گویند. صبح که در باره دریایی گذاشتم قلم کمی بی تابی کند. برخی از همکاران روزنامه نگارم - البته جوانترها - می پرسند او کیست٬دادن پاسخ برایم سخت است. اگر دوست خوبم حسین نوروزی و چند جوان دیگر همت نمی کردند دنیای مجازی بی خبر می ماند از مرگش.آنها بودند که نام او را کشاندن به سایت بالاترین.

چرا های مختلفی در ذهنم چرخ می خورد و به پاسخی نمی رسد. چرا معاونت مطبوعاتی از صدور یک اطلاعیه دو خطی تا کنون دریغ کرده است. چرا انجمن صنفی کاری نمی کند. به همشهری آنلاین مراجعه می کنم تا بفهم مراسم تشیع جنازه اش کی و کجاست.با یک خبر کوچک سرو ته قضیه را جمع کرده اند.یاد مرگ مهران قاسمی می افتم. همکارانش چه کردند. سنگ تمام گذاشتند.تشویق می شوم بنویسم زنده باد اهالی تحریریه اعتماد ملی. قدیمی های مطبوعات با جهان مجازی بیگانه اند. کمتر کسی را از آنها سراغ داری که وبلاگی داشته باشد. این قدیمی ها دریایی از تجربه اند. این تجربه ها باید قلمی شود تا نسل جوان همه چیز را از صفر شروع نکند.

ممکن است از این و یا از آن دلخور باشیم ولی همگی باید به یاد داشته باشیم پاسداشت یک عمر تلاش روزنامه نگاری آدمی مثل دریای حمایت از حرفه سخت زخم خورده روزنامه نگاری است. امروز ما در باره او سکوت می کنیم دیگران فردا در باره ما سکوت می کنیم. چرا یکی همت نمی کند سایتی را راه اندازی می کند تا شناسنامه کاری روزنامه نگاران را در چند دهه اخیر را جمع تا نسل جوان بداند بر شانه کدام تجربه ها ایستاده است. تلخم بخاطر این سکوت.امیدوارم این سکوت بشکند و قدر هم را بدانیم آنهم در زمانه ای که روزنامه نگاران بقدر کافی بی قدر شده اند. 

احمد رضادریایی مرد. انسان اگر چیزی چز حافظه نباشد.بیماری آلرزایمر او را خیلی زود هنگام با خود برده بود به جهان فراموشی. محمد ابراهیمان نمایش نویس که با او نسبتی داشت یکی و دوسال پیش وقتی سراغش را گرفتم در جواب گفت حتی خود را نمی شناسد. تنها به يك گوشه خيره مي ماند.خاطرات را وقتی از آدم بگیری چه چيز از آدم می می ماند.هيج

دریایی خوش زبان بود. در احوالی ورزش می پلکید. با بالا دستی ها راحت تر کنار می آمد و با پائین دستی ها سخت گیرتر بود. این سخت گیری را از مکتب روزنامه اطلاعات آموخته بود. نسلی که به رابطه بالا دستی و پائین دستی بسیار اعتقاد داشت. به نظم سخت گيرانه .نزدیک به پنجاه روز در همشهری با هم همکار بودیم . روحیه من و او با هم نمی ساخت . می گفت روزنامه نگاری چرا ندارد. من این نگاه را قبول ندارم ٬نداشتم و امروز ..... حق با او بو و با من. نمی دانم ٬واقعا نمی دانم.لااقل حالا که پا به سن گذاشتم دچار تردید های جدی هستم.

در آغاز روزنامه همشهری هر روز یک گزارش می نوشتم . صبح از کرج می رفتم و عصر بر می گشتمژبا يك گزارش آماده. خسته ولی پر از انگیزه . برای بر گشت به خانه خود رویی خواستم بگیرم . دریایی باید برگی را امضا می کرد ولی نکرد. هیچ نگفتم . ابراهیم نبوی برگه را گرفت. به اتاق سر دبیری رفت و بعد برگه امضا شده را به من داد و رفت. چند روزی بعد از آن حادثه از همشهری رفتم و او ماند. رنجشی که از او داشتم را با خود بردم.

سالها گذشت. عصری برای کاری به همشهری رفتم . دیدم در اتاقش تنها نشسته است.خواستم بی اعتنا از کنارش بگذرم ٬صدایم کرد. تعارفم کرد. چایی جلویم گذاشت. گفت از روحیه ماجراجو و شجاعانه من و پرکاری ام تعریف کرد.از علاقه اش به من گفت. نصحیتم کرد. گفت این حرفه وفا ندارد. تو زن و بچه داری . نگرانت هستم . به چشمهایش خیره شده ٬مهربانی را در آن یافتم که برایم عجیب بود. چقدر تفاوت داشت. مرا با خود به شورای تیتر برد.چقدر شاد تركش كردم. نمي دانستم آخرين ديدارمان خواهد شد. يك خداحافظي مهربانانه.

صبح که به وبلاگ حسین نوروزی می روم. می دانم صدای سازش غمگین ام خواهد کرد. ولی وقتی خبر مرگ دریایی را می خوانم بجاي غمگين شدن ویران می شوم . یاد آن روزهایی می افتم که همشهری نوپا بود.خيلي ها در تحريريه بودند گنجی ٬شمس ٬گرانپایه ٬نبوی ٬حسینی .خانيگي.. آدمهای متفاوت ولی همه زنده و تاثیر گذار. پر از اختلاف.پر از چالش. کسانی که رفتند و کسانی که ماندند.دریایی کارش را بلد بود.نسلی که خوب تربیت شده بود.سخت گیری دیده بود و ناخواسته سخت گیری می کرد.ما نسلی بودیم که از انقلاب بر آمده بودیم پر از رویاهای بزرگ.با هر گزارش می خواستیم چیزی را تغییر دهیم.اما نشد.امروز هم میراث ما بر باد رفت و هم سبک دریایی.بسیاری مردند. مثل حسن حسینی . بسیاری رفتند مثل نبوی٬گنجی . بسیاری خانه نشین شدند و...

چقدر خسته ام.چقدر داغونم.دريايي شوخ بود و جدي.مي توانست بخاطر نظم حتي نزديك ترين دوستانش را برنجاند.اين گونه تربيت شده بود.اما عاشق كارش بود. كاري كه پيش از چهار دهه با آن زيست.امروز كه به ديروز مي نگرم بسياري ازتفاوتها و درگيري ها را فراموش كرده ام.يك نوع آلرايمرعاطفي خود خواسته.هر نامي از ديروز به جانم جانم چنگ مي زند و مهربانم مي كند.پسرم مي گويد اول صبج چرا گريه مي كني . براي دريايي شايد. براي مرگش شايد. براي بيماريش شايد. براي تنهايي اش شايد. براي اين حرفه دوزخي شايد. براي دربدري ها شايد. براي وبلاگ غمگين نوروزي شايد. براي تنهايي و خستگي خودم شايد. دريايي چه كردي با من.چه كسي برگه مرگ ات را. رگه رفتنت را امضا كرد. غمگين شدي شايد. شاد شدي شايد. اما من تلخم . براي آنهمه تجربه اي كه با خود بردي . 

دريايي عزيز اگر بودي . اگر گرفتار فراموش نشده بودي.به يادت مي آوردم در اوج كارمن در ايران من گفتي خودت را فداي اين حرفه بي پير نكن.چشم باز مي كني خودت را بازنده مي بيني.مي بيني دريايي عزيز همه باختيم. به سرنوشت همه آنهايي كه در شكل گيري همشهري سهم داشت نگاه كن همه بازنده . همه در بدر. سبك كيهان باخت. مكتب اصلاعات باخت. نوع روزنامه نگاري روزنامه نگاراني كه بعد از انقلاب قلم به دست گرفتند باخت همه باختيم . مي بيني. تنها كاري كه براي ما مانده است خاطره گويي و مرثيه نويسي است. اولي را بيماري از تو گرفت و دومي را مرگ براي ات تدارك ديد. راستي ديگر ما جديدي نيستيم . پر از خاطريم. همه تلخ . همه پر از ياس. چقدر خوب شد از ياد بردي اينهمه تلخي را.خدايت بيامرزد مرد  

هراس ازدو گروه را بايد جدي گرفت.اول ازآنهايي كه مثل فولاد سختند،وقتي به باوري مي رسند هيچ زلزله اي نمي تواند در باورشان خللي ايجاد كند. هيچ شواهد تجربي نمي تواند عقيدشان راعوض كند.اين گروه نه دوستان خوبي مي شوند.نه مديران كارآمدي.چون نمي توانند تغييرواقعيت را حس كنند هميشه رفتارشان غلط است واين غلط بودن تا حد دوزخي شدن جلو مي رود.اما با اين افراد لااقل تكليف آدم روشن است .مي داني در برابرهرحادثه چه واكنشي نشان مي دهد.دردوستي و دشمني مي د اني تا كجا مي تواني جلوبروي تا آسيب نبني ،ولي گروه دوم خطرناك تر ازكساني اند كه توصيف شان قلمي شد. ٬

گروه دوم كساني اند كه ثبات شخصيت ندارند.يك روزآنچنان عاشقانه رفتارمي كنند كه تجسم مهرباني مطلق مي شوند وروزبعد آنچنان با خشونت وبي تفاوتي دست به عمل می زنند كه هيچ دشمني تا اين حد در چالش جلو نمي رود.هيچوقت تكليف هیجکس با اين آدمها مشخص نيست.نه مهرشان مشخص است و نه دوستي شان.تناقضي كه در اطرافشان مي پراكندن وحشتناك است.بنظرمي رسد بسياري ازكابوس ها و رنجش ها حاصل مراوده با اين گروه است.آنها مرتب با مخاطب قول و قرارمي گذارند ولي هيچكدام ازاين قول دادن ها به جايي نمي رسد.در سالهاي اخير برخي ازدوستاني كه سمت هاي مهمي دارند مرتب از صاحب اين قلم دعوت مي كنند كه در پرژه مهم مشاركت كنم.اگرتن بزني ازاين تعهد،آنقدراصرار مي كنند كه به ناچار دستهايت را براي همكاري بالا مي بري و بعدازمدت كوتاهي بدون هيچ توصيحي زيرقرارمشترك مي زنند تا زمان ديگر.وقتي دفعه بعد توصيح مي دهي كه بخاطر تجربه گذشته حاضر نيستي كارپيشنهادي را بپذيري ،مي گويند اين دفعه با دفعات گذشته تفاوت دارد ولي هيچ تفاوتي وحود ندارد.

آدمهاي دو دل كه مرتب گرفتار دغدغه هاي هاملتي مي شوند وچون هواي بهاري يك روز مثل نسيم مي شوند و روز بعد چون طوفان هرچه سرشتي ازهم مي درند.بايد ازاين دو گروه پرهيز كرد.ازگروه دوم بيشتر.چون هر ترديد مدوام كه از هيچ منطق مشخصي پيروي مي كند چون بيماري مسري همه را آلوده مي كند.خوشبختانه گر وه اول به دلايل تاريخي ورخنه فضاهاي مدرن بسيار محدود شده اند گروه دوم هر روزتعداد بيشترِ را آلوده مي كنند.آنها يك روزسوپرمدرن مي شوند و روز بعد كاملا سنتي و بسته .يك روز بلند پرواز و مغروروروزبعد سرشارازانعطاف و فروتني ذليلانه.اين گروه زندگي را نفرين و هربرنامه اي را نيمه تمام مي گذارند. يكي از نشانه هاي انحطا ط درهرجامعه آنست كه افراد اسيرروح پرتناقض شان شوند و هر روز به يك رنگي در مي آيند.در سياست آنها يك روز سوپر راديكال و روز بعد به شدت محافظه كارو در روابط شخثي روزي حاضرند خود را فداي دوست كنند و روز بعد چون دراكولا حاضرند خونش را بخورند.يك روز پرخورو يك روز كم خور. يك روز شيك پوش و روز بعد بد پوش. بهترين كار آنست كه اين گروه را در قرنطينه قرار داد تا بعنوان يك بيماري مسري كنترل شود و از جامعه رخت بربندد.ترديد نكنيد اين بيماري در وجود همه مان رخنه كرده است و بايد به هر نحو ممكن آن را از وجودمان پالوده سازيم

دسته جمعی وارد رستوران شدیم. قرار بود دوستم بخاطر ازدواج خواهرش چلوکبابی ما را میهمان کند. در رستوران حسابی تحویل مان گرفتند.کلی مخلفات جلویمان گذاشتند.هر چه بیشتر پذیرایی می کردند رنگ و روی میزبان بیشتر می پرید. برای اینکه آرامش کنیم به او قول دادیم اگراز یک مبلغی پول غذا بیشتر شود دنگی دونگی حساب کنیم. غذا که تمام شد برای حساب کردن پای صندوق رفتیم. هرکاری کردیم نه تنها صاحب رستوران پولی از ما نگرفت. کلی هم تعارف کرد که بیشتر به رستوران ناقابل شان سر بزنیم.

هوای آزاد که به تن مان خورد.همه هاج و واج همدیگر را نگاه کردیم.هرکس حدسی می زد.یکی می گفت شاید نذر داشت.دیگری با خنده می گفت سر و ریخت ما را دید دلش بحال ما سوخت.بعضی ها می گفتند شاید بچه محل و یا قوم وخو یش یکی از ما باشد.این پرسش جوابی نداشت.دوستی که از همه شوخ تر بود. حالا که نگرفت. فردا دوباره می توانیم چلو کباب بخوریم چون اسماعیل هنوز سور عروسی خواهرش را نداده است. اسماعیل گفت بی خیال. این شانس من بود. به شما چه که من آدم خوش شانسی هستم.

برادر یکی ازدوستان از راه رسید و معما را حل کرد.وقتی ماجرا را تعریف کردیم گفت دلیل این خوش شانسی دست محمد آقا است - مقصودش صاحب این قلم است - همه به دستم من نگاه کردند. پوشه ای دست من بود.سر راه خواهرم که معلم بود ورق امتحانی بچه ها را داد دستم که به خانه برسانم.یکی از دوستان که پدرش کارمند بود پوشه ای به من داد تا این ورق ها گم نشود.همه به پوش نگاه کردیم. یعنی صاحب رستوران پدر یکی از دانش آموزان است.وی گفت نه بابا.روی پوشه را نگاه کن ببین رویش چی نوشته.خواندم٬نوشته بود:اتاق اصناف

معما حل شد.در آن روزگار که هنوز انقلاب نشده بود در آمدهای نفتی یک دفعه سرسام آور بالا رفت. شاه پول نفت ریخت در جامعه.بیماری هلندی تورم افسار گسیخته را بر انگیخت - البته در آن روزگار روح مان از این بیمار با خبر نبود- گرانی صدای همه را در آورد . شاه که نمی خواست تقصیر این تورم را به گردن بگیرد و روش اداره امور اقتصادی را تغییر داد اتاق اصناف را تشکیل داد با گرانی مبارزه کند.این اتاق با قدرت دمار کاسب های خرده پا را در آورد.گرانی مهار نشد ولی زمینه فساد گسترده ای برای باج گیری فراهم شد.اسم اتاق اصناف کاسب ها را دچار هراس می کرد.پوشه ای که دست من بر اثر اتفاق بود کار خود را کرده بود.

به رستوران بر گشتیم و ماجرا را شرح دادیم.صاحب رستوران آقایی کرد و تنها پول غذایی که خود سفارش کرده بودیم گرفت و هزینه تشخیص اشتباهش را خود پذیرفت.بعد از انقلاب هم بارها مبارزه با گرانی نه تورم بارها تجربه شده است و هیچکدام از این تجربه ها هم نتیجه نداده است.تا دلایل واقعی تورم به رسمیت شناخته نشود و تغییرات ساختاری لازم صورت نگیرد هیچ مبارزه ای با گرانی به نتیجه نمی رسد. ولی می توان بر روی دارایی کسانی که یک شبه به ثروت باد آورده می رسند مالیات تصاعدی بست تا لااقل اگر تورم درمان نمی شود شکاف طبقاتی به آنچنان عمقی نرسد که جامعه را به ویرانی بکشاند.البته این پیشنهاد نباید ثروتمندان را بترساند چون این پیشنهاد می تواند شامل بسیاری از تصمیم گیران هم شود هیچ وقت تحقق نمی یابد.این پیشنهاد را نوشتم تا نگویند تنها انتقاد می کند و راه حلی ارائه نمی کند.

"نیمی از طلاق ها ریشه در مسایل جنسی دارد"٬این راز مگویی است که بلاخره کارشناس مسئولی با شجاعت زبان به گفتن گشود و انگشت بر جراحتی گذاشت که فضا ی خانواده ها را عفونی و زندگی را تبدیل به دوزخ می کند. مشکلی که در ابعاد وسیع زندگی را تلخ ٬زشت و پر از تنش می کند حتی اگر منجر به جدایی نشود.تا زبانی که این پدیده یعنی سکس در سالمترین صورت آن در مناطق ممنوعه قرار دارد و همه از یاد می برند این پدیده نیاز به مهارت ارتباطی ٬ورزیدگی عاطفی و آگاهی پر دامنه دارد و به این دلیل باید همه دختران و پسران ایرانی باید آموزش کافی در باره آن ببیند.این مشکل حل نخواهد شد.وقتی مشاهده می کنیم نه در مدارس بعنوان کانون اجتماعی شدن و نه در خانواده ها بعنوان کانون عاطفی کسی این مهم را جدی نمی گیرد چطورمی توان انتظار داشت این مشکل اینقدر پر دامنه نشودو اینقدر آمار طلاق را بالا نبرد.

همسران به صورت تجربی و در فرایند پر از بد فهمی ها وارد دوران ازدواج می شوند و با اندک اختلاف و سلیقه های متفاوت عاطفه ترین رابطه که تجسم پاک ترین روابط انسانی است تبدیل به کانون نزاع و قهر و آشتی های مداوم می شود. هر مشکلی هر چقدر بزرگ وارد اگر وارد این حوزه نشود نمی تواند پیوند ها را از هم بگسلاند. ولی اندک اختلافی اگر زخمی بر آن بزند جدایی عاطفی -اگر منجر به طلاق رسمی نشود- را ناگزیر می کند. هم زنان و هم مردان به این رابطه نگاهی ابزارگرایانه دارد.مردان می پندارند وظیفه زن آنست که درهرحالی به عریزه بیدارشده مرد پاسخ دهند و زنان نیز برای پیشبرد اهداف شان در دیگر جنبه های زندگی خانواده گی از این حربه بهره می گیرند و از مرد باج می خواهند.

روابط جنسی در سطح بسیار کوچکی پاسخگویی به غریزه است.در بخش اصلی فرصتی برای نمایش ارتباط عاطفی و عاشقانه است.حوزه ای است که صمیمی ترین و خصوصی ترین رابطه را ممکن می کند و رابطه همسران را از همه روابط دیگر متمایز می کند.اگر این محبت و مهر از دست برود زمینه خیانت ها و حتی جنایت را فراهم می سازد.در همین نقطه بحرانی است که تمنای همسر دوم و گرفتن زن صیغه ای و یا تن دادن به روابط نامشروع رواج پیدا می کند.درحالی که تجربه نشان می دهد محبتی که در کانون خانواده بدست نیاید در هیچ جای دیگر قابل دستیابی نیست.نباید از طلاق پدیده زشت ساخت. هرازگاهی روابط زنان و مردان آنچنان جهنمی می شود که طلاق حکم آزادی از زندان را می یابد.حتی این طلاق به نفع فرزندان تمام می شود. هزینه های احتمالی بعدی در برابر پیامد ادامه زندگی قابل صرفنظر کردن است.

باید حل مشکل را در جای دیگر جستجو کرد. زنان و مردان باید در همان آغاز ازدواج در انتخاب سخت گیر باشند.با کسی زندگی مشترک را آغاز کنند که جهان را در یک افق مشترک ببینند و علاطق فرهنگی مشترک داشته باشند.در گام دوم رواج تجمل و تمنای بیش از حد رفاه مادی انسانها را فرومایه می کند. آنها غرق اشیا و داشتن ها می شوند که هر کس را حتی همسرشان و فرزندان شان را بعنوان شئی می بینند. شئی را تنها باید تصاحب کرد و سطله طلبانه با آن برخورد کرد. وقتی بر آن باشیم حرف من٬نگاه من٬سلیقه من و... حاکم باشد روابطه جنسی هم تبدیل به میدان نبرد می شود و بجای آنکه آرامش بخش باشد جان را فرسوده می سازد و نفرت موجود را فربه تر می سازد.

بیان و به رسمیت بخشیدن گام بزرگ در حل هر مشکلی است.باید در گام بعد آموزش این مهم را جدی گرفت.باید هنر انتخاب را در فرزندانمان بپروریم تا فردا گرفتار مشکل نشوند و در نهایت آنهایی که در این روابط به ته خط رسیده اند و هیچ تدبیری حل کننده مشکل نیست باید شجاعت تن به طلاق دادن را درخود بپرورند.چرا که انسان فرصت محدودی برای زندگی دارد و نباید اجازه بدهد در یک رابطه جهنمی از دست برود. دندانی که نمی توان نگاه داشت باید کشید.در این میان هیچکس مقصر نیست.نباید دنبال مقصر گشت.بعضی آدمها نمی توانند با هم گره خوردگی عاطفی بیابند و هر تلاشی بی فایده جز آسیب زدن به عاطفه ثمری ندارد.انجام کار بی فایده از عقلانیت بدور است.    

پرداخت نقدی یارانه ها که خبرگزاری فارس خبر آن را به صورت اختصاصی اعلام کرد اگر همان وعده تحول بزرگی باشد که ریاست جمهوری اسلامی بشارت آنرا داد٬ یک جراحی بزرگ اقتصادی را در پیش خواهیم داشت که کل معیشت فرودستان را زیر و رو خواهد کرد و مناسبات تازه ای را عیان خواهد کرد که تا کنون در خفا در جریان بود. یعنی پذیرش منطق بازار آزاد.بازاری که خون را در رگ های نظام سرمایه داری به جریان می اندازد. واقعی کردن قیمتها معنایی جز این ندارد که آنهایی که دارند بخرند و آنهایی که ندارند سفره شان را خالی تر از همیشه ببینند.

با نگاه حاکم براقتصاد واقعی کردن قیمتها هم ضروری است و هم ناگزیر.ولی وقتی در جامعه ای سپاه ویرانگر تورم می تازد نرخهای تعدیل یافته یکجا برای همیشه نمی ایستد و مدام باید در چرخه مرگبار قیمتها را اجازه دهیم بسوی بالاتر صعود کنند تا از چرخه تورم عقب نمانند. مشکل اصلی در جامعه ما این است که به دلیل پائین بودن بهره وری و تسلط یک مدیریت اسرافکار و سلطه یک نظام دلالی چند لایه نرخ خدمات و کالا ها بیش از حد گران تمام می شود و در حقیقت با تحول جدید خریداران باید هزینه این کمبودهای جدی را بپردازند.

مدیریت پدر سالارانه که مرتب با بخشنامه ها و دستورالعمل ها همه رفتارها و تصمیمات فعالان اقتصادی راگرفتار دستور العمل های متضاد می سازد و یک سرگیجه ماندگار هم درطرف تولید و هم درطرف توزیع ایجاد می کند اجازه نمی دهد قیمتها واقعی شوند.در فضای غیر رقابتی که دولت بر بیش از هشتاد و پنج درصد تولید ناخالص ملی تسلط دارد و پانزده در صد بقیه زیر سیطره دولت می تواند عمل کند و در حقیقت به صورت انحصاری بر همه فرایند تولید و توزیع سلطه دارد چگونه می تواننرخهای واقعی را از غیر واقعی تشخیص داد.

بدون مقرارت زدایی و حداقل کردن دخالت و نظارت نهادهای دولتی و شبه دولتی بر اقتصاد هر جراحی بجای آنکه بیمار را درمان کند حالش را وخیم تر می سازد. دولت وقتی نرخ سود بانگهارا دستوری کاهش می دهد چگونه انتظار دارد که مراکز تولیدی بر اساس منطق عرضه و تقاضا نرخ گذاری کنند. اکنون خودرو و بسیاری از محصولات ملی با نرخی بسیار بالاتر از استانداردهای جهانی بدست مصرف کننده می رسد. و این همان یارانه ای است  که دولت بدون اعلام قبلی از ملت می گیرد. یارانه دیگری که دولت از مردم دریافت می کند دستمزدهایی است که به کارمندان و کارگران می پردازد که با هیچ معیار جهانی قابل سنجش نیست. کسی که سیصد هزار تومان دریافتی دارد یعنی نزدیک به سیصد دلار دسمتزد می گیرد . دستمزدی که نه تنها واقعی نیست که یک دوم خط فقری است که نهادهای مسئول اعلام کرده اند . 

پرداخت یارانه مستقیم در مواجهه با یک سیستم اداری ناکارآمد از همان آغاز می تواند محکوم به شکست باشد.تجربه پرداخت یارانه مرغ و تخم مرغ پیش روی مردم است. صفهای طولانی جلوی بانگها هم مردم و هم دولت را از این اقدام پشیمان کرد.اقدامی که بی تردید رخ دو باره رخ خواهد داد. اگر فرض کنیم این پول پرداخت بشود. باید به این نکته بدیهی اقتصادی اشاره کنیم وقتی به همه خزیداران یک مقدار پول تعلق بگیرد بسرعت در طرف تقاضا این پول به گونه ای عمل خواهد کرد که گو یی هیچ پولی پرداخت نشده است . یعنی پرداخت یارانه بصورت مستقیم جدا از هزینه های اداری هیچ تاثیری در معیشت لااقل فرودستان نخواهد داشت.

دولت ناچار است نرخهای واقعی کند. قبل از آن باید دولت خود را از اقتصاد تا آنجایی که می ت